Verified by EligibilityTools संपादकीय व अनुपालन मंडळ Fact Checked on: 2026-05-18
Editorial Policy

भारतात होम लोन पात्रता — बँका तुमची मर्यादा कशी ठरवतात (2026)

प्रकाश्चित: 2026-05-18

होम लोन पात्रता तपासताना बहुतेक लोक वेतनावर लक्ष केंद्रित करतात. पण सावकार दोन वेगळ्या गोष्टी पाहतात: तुमचा FOIR (विद्यमान EMI चा उत्पन्नाशी असलेला गुणोत्तर) आणि मालमत्तेचा Loan-to-Value गुणोत्तर — जो बँक धोरण नाही, तर RBI नियमनाने ठरतो. हे दोन्ही समजल्यास वेतन-आधारित अंदाजापेक्षा अधिक स्पष्ट चित्र मिळेल.

अस्वीकरण: हे मार्गदर्शक केवळ माहितीपर आहे. प्रत्यक्ष लोन पात्रता, दर आणि अटी सावकार त्यांच्या पत धोरणांनुसार ठरवतात. EligibilityTools.in लोन सल्ला प्रदान करत नाही.

1. FOIR — सावकार खरोखर जी संख्या पाहतात

FOIR म्हणजे तुमच्या निव्वळ मासिक उत्पन्नातील तो भाग जो आधीच EMI मध्ये जातो. बहुतेक भारतीय बँका एकूण EMI — प्रस्तावित होम लोन EMI सह — निव्वळ उत्पन्नाच्या 40–50% च्या आत ठेवणाऱ्यांना कर्ज देतात.

निव्वळ मासिक उत्पन्नFOIR मर्यादा (50%)विद्यमान EMIहोम लोनसाठी उपलब्ध EMI
₹50,000₹25,000₹5,000₹20,000
₹80,000₹40,000₹12,000₹28,000
₹1,20,000₹60,000₹20,000₹40,000
₹2,00,000₹1,10,000*₹30,000₹80,000

9% प्रतिवर्ष, 20 वर्षांच्या कालावधीत प्रत्येक ₹1,000 EMI क्षमता अंदाजे ₹1.1 लाख लोन पात्रतेत बदलते.

2. RBI च्या Loan-to-Value (LTV) मर्यादा

LTV म्हणजे बँक मालमत्ता मूल्याचा किती टक्के कर्ज देऊ शकते. RBI च्या गृहनिर्माण वित्त मास्टर सर्कुलरनुसार:

लोन रक्कमकमाल LTVकिमान डाउन पेमेंट
₹30 लाखांपर्यंत90%मालमत्ता मूल्याच्या 10%
₹30–75 लाख80%मालमत्ता मूल्याच्या 20%
₹75 लाखांपेक्षा जास्त75%मालमत्ता मूल्याच्या 25%

₹1 कोटीच्या मालमत्तेवर कोणतीही बँक ₹75 लाखांपेक्षा जास्त देऊ शकत नाही. मुद्रांक शुल्क आणि नोंदणी (मालमत्ता मूल्याच्या 5–10%) बँक वित्तपुरवठा करत नाही.

3. CIBIL स्कोरचा परिणाम

CIBIL स्कोरसामान्य परिणाम
750 आणि वरबहुतेक सावकारांकडून कर्ज; सर्वोत्तम दर
700–749उपलब्ध; कधीकधी 0.25–0.5% अधिक दर
650–699मर्यादित सावकार; अधिक दर; सह-अर्जदार आवश्यक असू शकतो
650 पेक्षा कमीबहुतेक बँका नाकारतात; काही HFC अतिरिक्त सुरक्षेसह विचार करू शकतात

4. पगारदार विरुद्ध स्वयंरोजगार

पगारदार: 3 महिन्यांच्या वेतन चिठ्ठ्या, Form 16 आणि 6 महिन्यांचे बँक स्टेटमेंट मानक कागदपत्रे आहेत.

स्वयंरोजगार: उत्पन्नाचे मूल्यांकन 2–3 वर्षांच्या ITR वर होते. बँका उत्पन्न अस्थिरतेसाठी 10–20% कपात करतात. ITR मध्ये घोषित उत्पन्न थेट पात्रता ठरवते.

5. फ्लोटिंग रेट लोनवर पूर्वपरतफेड दंड नाही — RBI नियम

RBI च्या जून 2012 च्या परिपत्रकानुसार बँका व्यक्तिगत कर्जदारांच्या फ्लोटिंग रेट होम लोनवर पूर्वपरतफेड दंड आकारू शकत नाहीत. बोनस किंवा परिपक्व गुंतवणुकीतून एकरकमी भरल्यास बँक काहीही वसूल करू शकत नाही.

6. EBLR — तुमचा दर RBI सोबत का बदलतो

ऑक्टोबर 2019 पासून सर्व नवीन फ्लोटिंग रेट होम लोन बाह्य बेंचमार्कशी जोडलेले असणे आवश्यक आहे — जवळजवळ सर्व बँका RBI रेपो रेट वापरतात. तुमचा दर = रेपो रेट + बँकेचा निश्चित स्प्रेड. RBI दर बदलल्यावर बँक 3 महिन्यांत बदल पुढे देते.

7. अर्ज करण्यापूर्वी काय सुधारावे

  • जास्त विद्यमान EMI: अर्जापूर्वी लहान कर्जे बंद करा. ₹5,000 EMI कमी झाल्यास होम लोन पात्रता ₹5.5–6 लाखांनी वाढू शकते.
  • जास्त क्रेडिट वापर: अर्जाच्या 2–3 महिने आधी क्रेडिट कार्ड बॅलन्स मर्यादेच्या 30% पेक्षा कमी ठेवा.
  • ITR मध्ये कमी उत्पन्न: स्वयंरोजगारांसाठी अचूक ITR दाखल करणे पात्रता सुधारण्याचा सर्वात प्रभावी मार्ग आहे.
  • कमी कार्यकाळ: बँका सध्याच्या नियोक्त्यासह किमान 2 वर्षे (पगारदार) किंवा 3 वर्षांचे ITR (स्वयंरोजगार) पसंत करतात.

माहितीपर साधन — क्रेडिट तपासणी नाही

तुमची सांकेतिक होम लोन पात्रता तपासा

मानक FOIR नियमांवर आधारित अंदाजासाठी तुमचा पगार आणि विद्यमान EMI प्रविष्ट करा.

माझी सांकेतिक पात्रता तपासा →

अस्वीकरण: हे मार्गदर्शक केवळ सामान्य माहितीपर उद्देशांसाठी आहे. होम लोन पात्रता, व्याज दर, LTV गुणोत्तर आणि कर्ज देण्याचे निकष वैयक्तिक सावकारांद्वारे त्यांच्या धोरणांनुसार ठरवले जातात. उल्लेखित RBI मार्गदर्शक तत्त्वे मे 2026 पर्यंत अचूक आहेत. EligibilityTools.in कर्ज सल्ला किंवा मध्यस्थ सेवा प्रदान करत नाही.