Verified by EligibilityTools Editorial & Compliance Board
Fact-Checked: 2026-06-07
Editorial Policy

HRA सूट कॅल्क्युलेटर — कलम 10(13A)

घरभाडे भत्ता (HRA) हा एक सामान्य पगार घटक आहे, परंतु तुम्ही दावा करू शकता ती कर सूट त्याच्या संपूर्ण रकमेएवढी नसते. कलम 10(13A) अंतर्गत, नियम 2A नुसार, सूट HRA तीन विशिष्ट मर्यादांपैकी किमान असते. हे कॅल्क्युलेटर तिन्ही मर्यादा मोजते, निर्धारक मर्यादा ओळखते आणि किती HRA करपात्र असेल ते दाखवते. फक्त जुन्या करव्यवस्थेत लागू — नव्या करव्यवस्थेत (कलम 115BAC) HRA सूट नाही.
आर्थिक वर्षात प्राप्त एकूण मूळ वेतन
नियोक्त्याकडून वर्षात मिळालेला एकूण HRA
आर्थिक वर्षात प्रत्यक्ष भरलेले एकूण भाडे
नियम 2A अंतर्गत HRA साठी फक्त दिल्ली, मुंबई, चेन्नई आणि कोलकाता महानगर म्हणून पात्र आहेत
कलम 10(13A) अंतर्गत HRA सूट फक्त जुन्या करव्यवस्थेत उपलब्ध आहे

HRA सूट कशी काम करते — कलम 10(13A)

नियम 2A अंतर्गत, HRA सूट तीन मर्यादांपैकी किमान असते:

  1. मर्यादा 1 — प्रत्यक्ष प्राप्त HRA
  2. मर्यादा 2 — भाडे वजा मूळ वेतनाचे 10%: वार्षिक भाडे − (10% × वार्षिक मूळ वेतन)
  3. मर्यादा 3 — मूळ वेतनाचे 50% किंवा 40%: महानगरासाठी 50%, इतर शहरांसाठी 40%

या तीनांपैकी किमान म्हणजे तुमची सूट HRA. यापेक्षा जास्त HRA करपात्र उत्पन्नात जोडले जाते.

सतत विचारले जाणारे प्रश्न

स्वतःच्या घरात राहून HRA चा दावा करता येतो का?

नाही. Section 10(13A) अंतर्गत HRA सूट मिळण्यासाठी तुम्हाला प्रत्यक्षात भाडे द्यावे लागते. स्वतःच्या घरात राहत असल्यास HRA सूट दावा करता येत नाही.

HRA सूट आणि गृहकर्ज व्याज वजावट दोन्ही एकत्र दावा करता येतात का?

होय, परंतु केवळ जुन्या कर प्रणालीत आणि जेव्हा दोन्ही मालमत्ता वेगवेगळ्या शहरांमध्ये असतील. उदाहरण: दिल्लीत (कर्जावर) घर आणि मुंबईत कामासाठी भाड्याने राहत असल्यास दोन्ही दावा करता येतो.

नियोक्ता HRA देत नसल्यास काय?

वेतनात HRA घटक नसल्यास पण भाडे भरत असल्यास Section 80GG अंतर्गत वजावट मिळू शकते. Section 80GG मध्ये खालीलपैकी सर्वात कमी: (a) वास्तविक भाडे वजा एकूण उत्पन्नाचे 10%, (b) एकूण उत्पन्नाचे 25%, किंवा (c) ₹5,000/महिना.

HRA दाव्यांसाठी PAN आवश्यकता काय आहे?

एकूण वार्षिक HRA दावा ₹1,00,000 पेक्षा जास्त असल्यास मकान मालकाचा PAN घेऊन Form 12BB सोबत नियोक्त्याला द्यावा लागतो. PAN नसल्यास Form 60 मध्ये घोषणापत्र द्यावे लागते.

नव्या कर प्रणालीत HRA सूट मिळते का?

नाही. Section 115BAC (नवी कर प्रणाली) अंतर्गत Section 10(13A) ची HRA सूट उपलब्ध नाही. नव्या प्रणालीत संपूर्ण HRA करपात्र असेल.

वर्षभरात नोकरी बदलली तर HRA कशी मोजली जाते?

HRA सूट प्रत्येक नियोक्त्याच्या अवधीसाठी वेगळी मोजली जाते. प्रत्येक नियोक्त्यासाठी त्या अवधीचा मूळ पगार, HRA आणि भाडे वापरा. ITR भरताना सर्व नियोक्त्यांच्या सूट रकमा एकत्र करा.

सांकेतिक पद्धत आणि तथ्य-तपासणी: हे कॅल्क्युलेटर आयकर अधिनियम 1961 च्या कलम 10(13A) आणि नियम 2A वर आधारित आहे. परिणाम सांकेतिक आणि केवळ माहितीसाठी आहेत. हे व्यावसायिक कर सल्ला नाही. अंतिम कर नियोजनासाठी नेहमी चार्टर्ड अकाउंटंटचा सल्ला घ्या.

Logic mapped to Finance Act 2026 and Section 139(1) View Editorial Policy

Last Fact-Checked: 2026-06-07 | Source: Income Tax Act, 1961