Verified by EligibilityTools Editorial & Compliance Board
Fact-Checked: 2026-06-11
Editorial Policy

NPS पेन्शन कॅल्क्युलेटर — निवृत्ती कॉर्पस आणि मासिक पेन्शन

राष्ट्रीय पेन्शन प्रणाली (NPS) ही PFRDA द्वारे नियंत्रित बाजार-आधारित निवृत्ती बचत योजना आहे. निवृत्तीवर (60 वर्षे), 60% कॉर्पस कर-मुक्त एकरकमी म्हणून मिळतो आणि किमान 40% वार्षिकी (मासिक पेन्शन) साठी वापरणे आवश्यक आहे. NPS कलम 80CCD(1B) अंतर्गत ₹1.5 लाख 80C मर्यादेव्यतिरिक्त ₹50,000 कपात देखील देतो.
NPS Tier I खाते 18 ते 70 वयादरम्यान उघडता येते.
NPS अंतर्गत सामान्य निवृत्ती 60 वर्षांवर आहे.
Tier I साठी किमान ₹500/महिना. हे तुमचे स्वतःचे योगदान आहे.
आधीपासून NPS योगदान असल्यास Tier I कॉर्पस प्रविष्ट करा.
संतुलित अंदाजासाठी 10% वापरा.

NPS Tier I विरुद्ध Tier II

Tier I 60 वर्षांपर्यंत लॉक-इनसह अनिवार्य पेन्शन खाते आहे. Tier II लॉक-इनशिवाय ऐच्छिक बचत खाते आहे परंतु कर लाभ नाही (सरकारी कर्मचाऱ्यांचा अपवाद वगळता). हा कॅल्क्युलेटर Tier I कव्हर करतो.

कर लाभ — तीन कपात कलमे

  • कलम 80CCD(1): तुमचे स्वतःचे योगदान — ₹1.5 लाख 80C मर्यादेत वेतनाच्या 10% पर्यंत (किंवा स्वयंरोजगारासाठी एकूण उत्पन्नाच्या 20%).
  • कलम 80CCD(1B): अतिरिक्त ₹50,000 कपात, ₹1.5 लाख 80C मर्यादेच्या वर. हे NPS साठी अद्वितीय आहे.
  • कलम 80CCD(2): नियोक्त्याचे NPS योगदान — कोणतीही मर्यादा नाही.

निवृत्तीवर: 60-40 विभाजन

60 वर्षांवर, कॉर्पस विभागला जातो:

  • 60% एकरकमी — पूर्णपणे कर-मुक्त (2019 वित्त कायद्यापासून)
  • 40% वार्षिकी खरेदीसाठी — मासिक पेन्शन देते. वार्षिकी उत्पन्न तुमच्या लागू स्लॅब दराने वेतन म्हणून कर पात्र आहे.

सतत विचारले जाणारे प्रश्न

निवृत्तीसाठी NPS चांगले की PPF?

NPS संभाव्यतः उच्च रिटर्न (बाजार-आधारित, ~10–12%) आणि 80CCD(1B) अंतर्गत अतिरिक्त ₹50,000 कपात प्रदान करतो, परंतु वार्षिकी (40%) उत्पन्न म्हणून कर पात्र आहे. PPF हमी 7.1% पूर्णपणे कर-मुक्त देतो परंतु ₹1.5 लाख वार्षिक मर्यादा आहे. दोन्ही एकत्र करणे सहसा सर्वोत्तम असते.

निवृत्तीपूर्वी NPS कॉर्पस काढता येतो का?

3 वर्षांनंतर अकाली काढण्यासाठी 80% कॉर्पसमधून वार्षिकी खरेदी करणे आवश्यक आहे; फक्त 20% एकरकमी घेता येतो. 3 वर्षांपूर्वी केवळ मृत्यू किंवा अपंगतेवरच खाते बंद होऊ शकते.

NPS वार्षिकी कर पात्र आहे का?

होय. वार्षिकीतून मिळालेली मासिक पेन्शन सरकारी कर्मचाऱ्यांसाठी "वेतन" आणि इतरांसाठी "इतर स्रोतांकडून उत्पन्न" म्हणून तुमच्या लागू आयकर स्लॅब दराने कर पात्र आहे. फक्त 60% एकरकमी कर-मुक्त आहे.

NPS मध्ये किमान वार्षिक योगदान किती आहे?

Tier I साठी प्रतिवर्ष किमान ₹1,000 (प्रतिमाह नाही) आवश्यक आहे.

Logic mapped to Finance Act 2026 and Section 139(1) View Editorial Policy

Last Fact-Checked: 2026-06-11 | Source: Income Tax Act, 1961